Uçurtmacı kimliği ile
Mehmet Naci Aköz
Aslen Erzincan'lı olan ve 1958 Yılı sonlarına doğru Beylerbeyi'nde ( Üsküdar ) dünyaya gözlerini açan Mehmet Naci Aköz, ailesinin 1 yıl sonra Üsküdar Toygartepe'ye taşınmasıyla
bütün çocukluğu bu tepelerde geçirdi.
Dönemin çocuklarının biraz zorunlu da olsa, onlarca adede ulaşan sokak oyunları kültürü içinde yaşamlarını sürmesi gibi büyük bir şansı yakalayan Aköz'ün çocukluğunun en gözde oyuncağı uçurtmaydı.
6 -7 Yaşlarında öğrendiği uçurtmayı her ilkbahar ve yaz, kendisi yapar ve mahalledeki çocuklarla birlikte uçururdu.
Elma, Armut, Fırfırlı, Yıldız, Fener, Sakal kuyruk, Şeytan, Jilet takılan veya mektup gönderilen uçurtmalar, hele hele para bulunamadığından alınamayan rengarenk pelur kağıdı uçurtmaların yerine, ince ağaç dalı ve gazete kağıdıyla yapılan uçurtmalar...
Hepsini çocukluğunda bırakıp büyüdü küçük Naci.
Ta ki, 1980 yılına kadar.
1980 Yılında, Hayriye hanımla dünya evine giren Aköz, para kazanmak için yaptığı işlerden biri olarak gördü önce uçurtmayı, evde eşi ile yaptığı uçurtmaları sattı, kırtasiyelere, oyuncakçılara, bakkallara.
İyi para kazandığına inanıyordu, bir dahaki yıl kış boyu uçurtma yapıldı evde, arka odaya girilemiyordu uçurtmalardan.....
Böyle başlayan ve hiç planlanmadan sürdürülen onlarca yıl.
Plansız, programsız ancak dolu dolu geçen yaklaşık otuz yıl.
Ticaretten, sosyal sorumluluk projelerine uzanan yıllar
1980 Yılında para kazanmak için, hayatının içindeki ikinci uçurtma dönemi böyle başladı.
Sonra..
1983 Yılında Bulvar Gazetesi’nin, İstanbul'un 4 ayrı yerinde
aynı gün düzenlediği
‘’Uçurtma bayramı’’na Çamlıca tepesinde katıldı.
2 Metreden büyük uçurtmasıyla ''Rakipsiz birinci olduğu''
kendisine söylenmesine rağmen ödül yoktu.
''Ne ödül vereceksiniz'' diye sorduğunda, ilgili muhabir
''Ödül yok, çünkü bu
uçurtma yarışması değil, uçurtma bayramı''
cevabını verecekti.
O gün çok önemsemediği bu cevap hem Mehmet Naci Aköz'ün gelecekteki hayatını değiştirecek, hem de Türkiye'deki uçurtmacılıkta
ciddi bir değişimin ve gelişmenin kapılarını açacaktı.
1984 Yılında, o dönemlerde Türkiye Çocuk Dergisinde çalışan arkadaşı karikatürist Muammer Erkul'un önerisiyle derginin yazı işleri müdürüne giderek, Tüm masrafları da üstlenmek kaydı ile
Türkiye'nin ilk Uçurtma yarışmasını organize etmek istediğini söyledi.
Kabul gören bu proje 1984 yılının Nisan ayında
Türkiye'nin ilk Uçurtma Yarışması adıyla gerçekleştirildi.
Üsküdar Şemsipaşa Meydanında
İlk uçurtma yarışmasının kriterleri tarihe o zaman not düşüldü.
En yükseğe çıkan uçurtma, En güzel uçurtma, En ilginç uçurtma
İlk uçurtma yarışması kupası o zaman verildi.
İlk uçurtma yarışması para ödülü de o zaman verildi. 5 TL
İlk uçurtma yarışmasının şampiyonları o zaman belirlendi.
Bahattin Urgan, Fatih Bingöl, Ahmet Aydın
O gün, ülkemizdeki uçurtmacılık için gerçekten önemli bir tarihti.
Sonraki zaman diliminde yapılan onlarca, yüzlerce uçurtma etkinliği gerçekleştirildi, çoğu ''UÇURTMA YARIŞMASI'' adıyla.
Ve Mehmet Naci Aköz katıldığı pek çok yarışmanın
ödüllerini toplamaya başlamıştı,
Ta ki, 1996 yılına kadar.
Teknik olarak da, taktik olarak da iyi hazırlanıyordu yarışmalara, etkinlik alanında ise ''tıfıllarla'' karşılaşıyordu,
onları alt etmekse elbette zor değildi onun için,
kupaların sayısı 50'ye yaklaşmıştı, diğer ödüllerde cabası..
Bu arada 1986 yılında bir gurup arkadaşıyla
Eyüp Kardeş Uçurtmacılar Birliğini kurdu ve 10 yıl başkanlık yaptı.
10 Yılı boş geçirmedi, yurtdışındaki uçurtmacılarla bağlantılar kurdu
( İnternet'in ülkemizde olmadığı,
bir mektup gönderildiğinde bir ay sonra geri dönüşü olduğu dönemler.)
İngiltere’nin BRITISH KITE FLYING ASSOCATION
İngiltere’nin BRITISH COLUMBIA KITEFLIERS
Amerika’nın BEN FRANKLIN KITE SOCIETY – TRICITLERS
Japonya’nın JAPAN KITE MUSEUM
Macaristan’ın MAGYAR KITE ASSOCIATION
Lüksemburg’un RED BARONS
Adlı dernek ve müzelerinin de aralarında bulunduğu 30’un üzerinde ülkenin uçurtma kuruluşları ile bağlantı kurarak Türk uçurtmacıları ile
Dünya uçurtmacıları arasında köprü olan ilk ve tek uçurtmacı oldu
Bu kuruluşlardan bir olan,
İngiltere’nin British Columbia Kite Fliers uçurtma kuruluşu,
Mehmet Naci Aköz' ü ( Eyüp Kardeş’i )
1987 yılının şeref üyesi kabul ederek
bir bültenle diğer ülkelerdeki uçurtma kuruluşlarına duyurdu.
Türkiye'nin tek kanallı dönemleri olan 1986 yılında, T.R.T. Televizyonunda
uçurtma uzmanı sıfatıyla
Orhan Boran'ın ''Garip ama gerçek''
programına konuk oldu.
1996 Yılında, uçurtma yarışmalarına
''yarışmacı'' sıfatıyla katılmama kararı aldı.
Hem yeteri kadar doygunluğa ulaşmış, hem de yaşı büyüdüğü için
rakipleri gerçekten ''çocuklar'' olmaya başlamıştı.
Bu zamanlar akıp geçerken
1991 – 1994 yılları arası Hollanda'da yaşayan Aköz,
Hollanda, Almanya ve Belçika'daki uluslararası
uçurtma festivalleriyle tanışmış ve
uçurtmanın sadece 3 çıta 1 kâğıttan oluşmadığını,
uçurtmanın başlı başına ve bambaşka bir dünya olduğunu fark etmişti.
1994 Yılında Türkiye'ye dönen Aköz,
Hollanda da tanıştığı uçurtmacı Willy Van Diegelle
ile bağlantılarını geliştirmeye devam etti.
1996 Yılında, 10 yıl önce kurduğu
Eyüp Kardeş Uçurtmacılar Birliğini dernekleştirdi ve
ülkemizin ilk uçurtma derneği kurulmuş oldu.
1998 Yılında,
Uçurtma kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için
okullarda uçurtma derslerinin verilmesini içeren dilekçesini
İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğüne verdi
Bunun üzerine Valilik oluruyla
98 – 99 eğitim öğretim yılı itibariyle İstanbul’daki
ilköğretim okullarında resim ve elişi derslerinde
uygulamalı uçurtma yapım dersleri başlatıldı.
Yine 1996 yılında uçurtma organizasyonları yapmak üzere
Uçurtma Dünyası adlı firmayı kurdu.
Aklındaki en önemli proje,
onlarca ülkenin katıldığı bu muhteşem etkinlikleri
Türkiye'de de gerçekleştirmekti.
1997 Yılında projelendirdiği 1.Uluslararası İstanbul Uçurtma Festivalini
İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına, uygulaması da dâhil üstlendi.
Bu festivalle birlikte
İstanbul’daki 9 ilçe belediyesine daha uçurtma şenliği yaptı.
İlerleyen yıllarda özellikle belediyelere yönelik projeler geliştirerek
uçurtma şenliklerinin önünü olabildiğince açtı.
Şu ana kadar,
bu işten anlayan / anlamayan pek çok kişi veya
organizasyon firması tarafından
adına uçurtma yakıştırılarak ve havada birkaç uçurtma uçurularak düzenlenen pek çok etkinlik gerçekleştirildi.
Uçurtma Etkinliklerinin ilklerini neredeyse hep Aköz yaptı.
Uçurtma etkinliklerinin alan flamaları ( Banner )
ilk onun etkinliklerinde boy gösterdi.
İlk Uçurtma Hastanesi ve
Uçurtma doktorlarını da etkinliklerle tanıştıran Aköz’dü.
İlk uçurtma hakemleri, ilk jüri üyeleri, ilk uçurtma ödülleri…
1984 Yılında başlayan uçurtma etkinlikleri
2007 yılı sonu itibariyle 4000’e yaklaştı.
Bunların içinde 19 il ve 35 ilçede 300’e yakın
ulusal ve uluslar arası organizasyonla
Mehmet Naci Aköz / Uçurtma Dünyasıyla hep uzak ara başı çekti.
Ancak,
Uçurtmacılıkta ticari başarı ve kaygıyı hep ikinci planda tutan
Aköz’ün hedefinde, ülkemizdeki uçurtma kültürünün geliştirilmesi,
uluslar arası boyutlarda ülkemizin de tanınması, günümüzün
ve yarınlarımızın kuşaklarına bu kültürle ilgili
güzel bir şeyler bırakabilmek arzusuydu.
Bu yüzden uçurtmadan kazandığının bir kısmını yine bu yolda harcadı / harcamaya devam ediyor
Ve bu çabalar ileriki yıllarda meyvesini fazlasıyla verdi.
Şu an için Mehmet Naci Aköz’ün çabalarıyla kurulmuş ve yürütülen İstanbul Uçurtmacılar Derneği,
Mehmet Naci Aköz Uçurtma Müzesi,
Uçurtma Gönüllüleri Kulübü,
Avrupa Sportif Uçurtmacılık Federasyonu
Türkiye Milli Direktörlüğü
gibi sivil toplum kuruluşları bu emeklerin sonucunda gerçekleştirildi.
1986 Yılından beri, dünyanın çeşitli ülkelerinden topladığı uçurtma,
uçurtma yayınları, uçurtma malzemeleri ve uçurtmalarla ilgili
çeşitli ürünlerden oluşturduğu koleksiyonunu,
İstanbul Uçurtmacılar Derneğinin çatısı altında kurulan
Mehmet Naci Aköz Uçurtma Müzesine bağışladı.
1998 Yılında İlköğretim müfredatına giren
uygulamalı uçurtma dersleri için
çeşitli İlköğretim Okulu ve sivil toplum kuruluşlarında derslere katılarak uçurtma eğitmenliği yapan Aköz,
yine İstanbul Uçurtmacılar Derneği çatısı altında 2005 yılında kurulan Uçurtma Gönüllüleri Kulübünde haftada 3 gün
ücretsiz uygulamalı uçurtma dersi veriyor.
2005 Yılında İstanbul Uçurtmacılar Derneği’nin girişimleri sonucu Türkiye’nin, birliğe üyeliğini kabul eden
Avrupa Sportif Uçurtmacılık Federasyonu STACK,
Mehmet Naci Aköz’ü STACK Türkiye Milli Direktörlüğüne atadı.
Anılan bu süreçte ticari hayatını da devam ettiren Aköz uçurtma satışı ve
organizasyonlarına devam etti.
Aköz, 2005 Yılında projelendirip İstanbul Büyükşehir Belediyesi
sponsorluğunda gerçekleştirdiği
4. Uluslar arası İstanbul Uçurtma Festivali,
tüm etkinliklerini taçlandıran bir başarıyla tamamlandı.
Uçurtmacılık alanında dünyanın çok tanınan önemli insanları Mehmet Naci
Aköz’ün organizasyonu için İstanbul’a geldiler.
Amerika Uçurtma Federasyonu Başkanı
ve Gomberg Uçurtma Fabrikası sahibi David Gomberg
&
Japonya Uçurtma Federasyonu Başkanı
Büyük usta Masaaki Modegi
&
Japonya Uçurtma Müzesi Müdürü Sachiko Modegi
&
Avrupa Sportif Uçurtmacılık Federasyonu STACK
2.Başkanı John Mitchell
&
Endonezya Uçurtma Federasyonu Kurucu Başkanı Sari Madjid
Ve, İngiltere’den, Almanya’dan, Hindistan’dan çeşitli uçurtma dernek ve
kulüplerinin başkan ve yöneticileri,
İstanbul’daki Mehmet Naci Aköz’ün projesinde buluştular.
Bunların dışında çeşitli TV dizilerine, filmlere, belgesellere ve reklam
filmlerine uçurtma hazırlayan Aköz için 1987 yılında Kültür Bakanlığı en iyi
çocuk romanı ödülü alan romancı Hüseyin Emin Öztürk tarafından
tamamen Eyüp Kardeş’ten ( Mehmet Naci Aköz ) ilham alınarak ve
romanın kahramanlarından birini de konu edinerek hazırladığı hikaye kitabı
İpek Kuyruklu Uçurtma halen piyasada satılmaktadır.
2001 Yılında Bulutlardaki Sevgi adlı hikaye kitabını hazırladı.
Uzun yıllardır yazdığı ancak bir türlü bitiremediği
‘’Dünü ve Bugünü ile Uçurtma’’
kitabını tamamlamaya çalışan Aköz,
Uçurtma kültürünün kalıcı bir nitelik kazanması ve
kendisinden sonraki kuşakların
‘’Uçurtma veya Türkiye’de uçurtma’’
dendiğinde, hakikaten doyurucu
bilgi ve belgelerin onlara ulaşmasını sağlamak için oldukça yoğun çalışıyor:
Mehmet Naci Aköz 2008 yılı itibariyle Uçurtma Dünyası firmasını
ikinci kuşağa, kızı Ayşe Rayet Aköz'e devretti.